INFORMACJE O KORONIE / COVID-19: Możesz znaleźć wszystkie ważne informacje na ten temat W TYM MIEJSCU

Hammeren - Północny kraniec Bornholmu

Hammeren to najdalej na północ wysunięty kraniec Bornholmu. Granitowy płaskowyż wznosi się na ponad 50 metrów (maks. 82 m) nad poziomem morza. Ze względu na swoje malownicze położenie jest to jedno z najciekawszych miejsc na wyspie.

Hammeren - tak po raz pierwszy nazwano to miejsce na mapie w 1539 roku. Słowo Hammeren w krajach skandynawskich oznacza „kamienie” i jest często używane w nordyckich nazwach miejsc, które znajdują się na stromych skałach, ścianach klifu oraz skalistych obszarach.

Na Hammeren ludzie mieszkali od epoki kamienia łupanego. Ale zwłaszcza trzy okresy w historii pozostawiły widoczne i namacalne ślady. Są to liczne ryty naskalne w okolicach Madsebakke i Hammersholm opowiadające o religijnym świecie w młodszej epoce brązu.

Kolejnym największe ruiny zamku w Europie Północnej - Hammershus, opowiadające o średniowiecznych bitwach o władzę i pieniądze. A wiele dużych i małych kraterów w krajobrazie mówi o wielkości i upadku przemysłu kamieniołomowego.

Hammeren
Madsebakke
Hammershus
Hammerknuden

Hammerknuden

Hammerknuden to bardzo wyjątkowy obszar naturalny charakteryzujący się skałą i morzem. Tutaj możemy zobaczyć podłoże skalne w wielu odsłonach: od płaskiego wybrzeża archipelagu w Hammerodde po strome zbocza w Hammerhavn i Kongestolen.

Samo Hammerknuden jest skałą granitową, wznoszącą się od niskiego archipelagu do 82 metrów nad poziomem morza w najwyższym punkcie, to jest wokół latarni morskiej Hammer na Ørnebjerg, skąd rozciągają się wspaniałe widoki. Hammerknuden zostało ukształtowane przez lodowce ostatniej epoki lodowcowej. Lód przemieszczał się z północnego wschodu i gwałtownie „szarpał” skałę z tej strony. Dlatego północno - wschodnie wybrzeże wydaje się teraz delikatnie zaokrąglone, stopniowo wznosząc się na zachód.

Natomiast strona zachodnia była osłonięta lodem, więc tylko morze i zwykłe warunki atmosferyczne ukształtowały strome skały. Naturę Hammerknude cechuje przede wszystkim skała: w wielu miejscach, w których warstwy gleby są cienkie, a woda prawie nie występuje, znajdują się skaliste wzgórza.

Tutaj rośnie wiele jałowców, a przede wszystkim wrzos, który barwi duże obszary na fioletowo, podczas kwitnienia późnym latem. Hammerknuden zawiera też kilka charakterystycznych śladów kulturowych, w tym średniowieczne ruiny Kaplicy Salomona, dwie latarnie morskie oraz wiele śladów prawie 100 lat wydobycia granitu.

Hammerknuden jest oddzielony od reszty Bornholmu doliną szczelin. U podnóża doliny Crack leży największe jezioro na wyspie – Hammersø.

Latarnia morska Hammerfyr

Latarnia morska Hammerfyr na Ørnebjerg wybudowana jest w najwyższym punkcie Hammerknuden - 82 metry nad poziomem morza. Latarnia morska została zbudowana w 1872 r. z kamieni wydobytych kilkaset metrów dalej w kamieniołomie.

Pobliska latarnia morska Hammerodde została wzniesiona w 1895r. na północnym krańcu Bornholmu. Dwie latarnie morskie działały jednocześnie przez prawie 100 lat. Dziś latarnia należy do agencji przyrodniczej Bornholm i wstęp latem jest bezpłatny dla odwiedzających.

Latarnia morska Hammerfyr na Bornholmie
Latarnia morska Hammerfyr
Hammerfyr
Jezioro Kryształowe

Jezioro Kryształowe

Jezioro Kryształowe - to jezioro deszczowe położone na płaskowyżu wysoko na terenie starego kamieniołomu. Kamieniołom w swoim czasie nosił nazwę Syberia, ponieważ był zimny i wietrzny, zwłaszcza zimą. Syberia to najstarszy kamieniołom Hammerknuden.

Wydobycie rozpoczęto w 1872 r. w celu wydobycia kamieni do budowy latarni morskiej Hammer. Z płaskowyżu roztacza się fantastyczny widok na jezioro Opalowe, Hammersø, Sandvig i okolicę.

Jezioro Opalowe

Jezioro Opalowe jest kolejnym wynikiem wydobycia granitu na terenie Hammeren i pokazuje, jak duży był to przemysł. W czasach swojej świetności kamieniołom zatrudniał kilkuset ludzi. Cały obszar między kamieniołomem a portem był wypełniony budynkami administracyjnymi, kuźniami i silnikami parowymi.

W porcie znajdowały się kruszarki i 25 młotów, które były wykorzystywane do rozdrabniania większych bloków. Z kamieniołomu zostało poprowadzone torowisko, a później przenośnik, które doprowadzały wydobyty granit do zatoki Sänen, gdzie w latach 1891–92 zbudowano port - Hammerhavnen do transportu granitu.

Kamieniołom Hammer był aktywny od lat 80. XIX wieku do 1970 r., kiedy to kamieniołom został zamknięty w wyniku objęcia ochroną terenów Hammerknuden w 1968 r. Jezioro Opalowe dzisiaj jest kąpieliskiem dla odważnych z możliwością zeskoczenia od krawędzi wyrobiska w dół do jeziora. Obszar ten oferuje również: możliwość wspinaczki. W lecie ze szczytu klifu do jeziora kursuje tyrolka. Jeżeli chcemy spędzić noc w okolicy lub po prostu odpocząć i rozpalić ognisko, możemy skorzystać z dwóch okolicznych shelterów.

Jezioro Opalowe na Bornholmie
Bornholm Jezioro Opalowe
Jezioro Opalowe

Hammersø

Hammersø to największe jezioro na Bornholmie. Ma zaledwie 10 hektarów i 13 metrów głębokości. Powierzchnia jeziora wynosi osiem metrów nad poziomem morza.

Ponieważ znajduje się tuż obok jeziora Opalowego, w okolicy dostępne są te same atrakcje. Nie wskazane jest jednak pływanie w Hammersø. W zamian możemy łowić ryby, jeśli posiadamy ważną licencję połowową.

Hammerhavn

Port Hammerhavn w Sænebugt został zbudowany w latach 1891–1892 dla żeglugi granitowej. Dzisiaj port jest przystanią, a także domem dla łodzi. Latem organizowane są wycieczki statkiem dla turystów. Po drodze łodzie wycieczkowe mijają Hammershus, głowę lwa i wielbłąda, suchy piec i jedyną ptasią górę w Danii. Ścieżki piesze prowadzą wzdłuż klifów do mokrego pieca, czyli 70-metrowej jaskini skalnej.

W 2012 r. w porcie wybudowano trzy małe drewniane domy. Należą do nich kiosk z lodami, kawą i kanapkami, świetlica dla stowarzyszeń i budynek usługowy. We wspólnym budynku można oglądać zdjęcia z czasów istnienia kamieniołomów.

Port Hammerhavn na Bornholmie
Bornholm Port Hammerhavn
Port Hammerhavn
Kaplica Salomona

Kaplica Salomona

Kaplica Salomona to mała ruina kaplicy z 1300 roku. Kaplica została prawdopodobnie zbudowana w związku z dużymi targami śledziowymi, które miały miejsce w wielu miejscach na wybrzeżu Bałtyku, w tym między innymi tutaj. Na rynkach miejscowi rybacy sprzedawali śledzie kupcom z Lubeki.

Tuż pod kaplicą Salomona znajduje się naturalny port Kragkås, który był zarówno miejscem cumowania łodzi rybaków, jak i handlarzy. Niedaleko ruin wewnątrz grobli na północny zachód stoi starożytna święta fontanna Salomona.

Latarnia Hammerodde

Latarnia morska Hammerodde została zbudowana w 1895 roku jako uzupełnienie latarni morskiej Hammerfyr. Latarnia ma 12 metrów wysokości, a wysokość światła wynosi zaledwie 21 metrów nad poziomem morza. Budynek służy dzisiaj zarówno jako latarnia morska, jak i punkt obserwacyjny.

Latarnia jest wyposażona w sprzęt do nawigacji satelitarnej statków. Latarnia morska Hammerodde jest nadal w pełni funkcjonalna i należy do duńskiego urzędu morskiego. Świeci się każdej nocy z dwoma błyskami co dziesięć sekund. Latarnia Hammerodde jest najbardziej wysuniętym na północ punktem Bornholmu.

Latarnia Hammerodde na Bornholmie
Bornholm Latarnia Hammerodde
Latarnia Hammerodde
Langebjerg

Langebjerg

Langebjerg, które jest wydłużonym wzgórzem, podobnie jak Hammerknuden jest zaokrąglony przez lód z północnego wschodu. Małe kamieniste jeziora między drzewami na szczycie Langebjerg to stare kamieniołomy granitu.

Wiele duńskich dzieci zna Langebjerg, ponieważ zgodnie z treścią z 1946 r. w górach mieszkał narodowy troll z Bornholmu Krølle Bølle i jego rodzina. Według legendyTrolle mieszkają w Langbjerg i pojawiają się każdej nocy o północy.

Langebjerg oferuje również wspaniały widok na ryty w skale od Madsebakken do Hammersholm oraz w kierunku Hammerknuden i okolic jeziora Opalowego.

Hammershus

Hammershus są największymi średniowiecznymi ruinami zamku w Europie Północnej i zbudowane zostały na niedostępnym skalnym wzniesieniu 70 metrów nad poziomem morza. Ostatnie badania archeologiczne przeprowadzone przez Muzeum Narodowe udowadniają, że zamek Hammershus został zbudowany około 1300 roku. To kościół zbudował zamek, a tym samym budowniczym był prawdopodobnie arcybiskup Jens Grand z ówczesnego duńskiego Lund.

Od początku budowy Hammershus był ważnym element wiecznego sporu między kościołem a władzą królewską. Co jakiś czas zmieniał on właścicieli, ale do 1522 roku i tak wracał pod panowanie kościoła. Od tego czasu właścicielami byli najpierw kupcy niemieccy, następnie przedstawiciele królów duńskich i przez krótki okres zamek znajdował się w rękach szwedzkich. W 1743 roku Hammershus został całkowicie opuszczony.

Później zamek popadł w ruinę i stał się miejscem, z którego każdy mógł zbierać materiały budowlane. Kiedy zamek został poddany ochronie w 1822 r., był już ruiną. Dziś ruiny zamku są na bieżąco konserwowane, ponieważ mur jest stale niszczony przez wiatr i pogodę. Na zamku znajdziemy znaki z informacjami o poszczególnych budynkach i ich funkcjach.

Hammershus na Bornholmie
Bornholm Hammershus
Hammershus
Centrum dla zwiedzających Hammershus

Centrum dla zwiedzających Hammershus i wystawa

Na stoku w Mølledalen naprzeciwko ruin zamku Hammershus w 2018r. zostało oddane do użytku Centrum Turystyczne Hammershus. W Centrum Turystycznym znajduje się sklep, kawiarnia, toalety oraz wystawa, która opowiada historię zamku Hammershus, natomiast w interaktywnej części wystawy można zobaczyć model zamku.

Z centrum dla zwiedzających roztacza się wspaniały widok na ruiny zamku Hammershus, zarówno z okien wystawy, jak i kawiarni, ale także z panoramicznego dachu budynku. Z Centrum Hammershus poprowadzony został dębowy most aż do ruin zamku.

Wstęp do Centrum Turystycznego Hammershus i wystawy jest bezpłatny.

Głowy lwa i wielbłąda

Głowy lwa i wielbłąda są podobnymi do głów tych zwierząt formacjami skalnymi u podnóża stromych skał w Hammershus. Głowa wielbłąda leży na małej wyspie i można ją zobaczyć z ruin. Głowa lwa jest nieco na północ i najlepiej zobaczyć można ją z wybrzeża.

Obie te formacje skalne najlepiej ukazują ich wygląd przy zachodzie słońca.

Głowy lwa i wielbłąda na Bornholmie
Bornholm Głowy lwa i wielbłąda
Głowy lwa i wielbłąda
Farma Hammersholm

Farma Hammersholm

Farma Hammersholm pochodzi z końca XVIII wieku i jest dawną farmą hodowlaną służącą zamkowi Hammershus. Farma w chwili obecnej jest pod ochroną.

W obszarze między farmą Hammersholm a Madsebakken znajdują się liczne kopce grobowe i starożytne miejsca, a także setki rytów naskalnych. Większość ziemi Hammersholm jest wykorzystana do wypasu bydła.

Ryty Naskalne

Na Hammeren w rejonie między Hammershus a Allinge-Sandvig natrafimy na bardzo wyjątkowy obszar z rytami naskalnymi z młodszej epoki brązu (1100-500 przed naszą erą). Zwłaszcza skalisty stok Madsebakke na grzbiecie powyżej Sandvig jest znany z wielu rytów naskalnych. Obszar ten jest największy w Danii z czternastoma obrazami statków, pięcioma krzyżami w kołach, pięcioma stopami osób oraz wieloma innymi rysunkami wyrytymi w skałach.

Pomiędzy Madsebakke i Hammershus leży Hammersholm. Wraz z Madsebakke obszar ten stanowi jeden z najważniejszych obszarów rytów naskalnych w Skandynawii. Na prawie każdej skale wystającej z ziemi znajdują się płaskorzeźby naskalne. Ryty naskalne w Madsebakke są regularnie konserwowane i pokrywane czerwoną farbą, w celu ich ochrony. Wiele pozostałych rytów jest widocznych tylko w określonym świetle lub jeśli zostaną polane wodą, wtedy często można je poczuć palcami.

Nie jest wiadome, dlaczego ludzie z epoki brązu wykonali tak wielką pracę ryjąc swoje obrazy w twardym granicie, ale prawdopodobnie obrazy te są związane z wierzeniami religijnymi z epoki brązu. Znaleziska archeologiczne wskazują, że ryty naskalne w Madsebakke były znaczącym miejscem kultu. Wzdłuż klifu znaleziono wiele śladów ogrodzeń, palenisk i kości zwierząt, które mogą pochodzić z rytualnych posiłków.

Ryty Naskalne na Bornholmie
Ryty Naskalne
Madsebakke
Moseløkken

Moseløkken

Moseløkken to jedyny i ostatni aktywny kamieniołom na Hammeren. Został założony w latach 70. XIX wieku przez lokalnych kupców. Nad kamieniołomem znajduje się Moseløkkehus, jest to rezydencja starego przewodniczącego kamieniołomu, która dziś pełni funkcję muzeum.

Na zewnątrz znajduje się odrestaurowany kamienny dźwig, a także dwie szopy rzeźbiarskie, w których tutejsi rzeźbiarze od czasu do czasu pokazują zwiedzającym, jak można rzeźbić w granicie za pomocą starych narzędzi.

Rezerwat Slotslyngen

Większość obszaru rezerwatu Slotslyngen jest zalesiona przez zróżnicowany i gęsty las z małymi jeziorami i skałami. W południowej części stoków zamku, w kierunku Vang, natrafimy na skaliste wzgórza porośnięte wrzosem, które późnym latem kwitną na fioletowo. Stąd dokładnie widać ruiny zamku Hammershus, a przy dobrej pogodzie nawet Szwecję.

Na stromej skalnej ścianie między Slotslyngen i morzem znajduje się jedyna ptasia góra Mulekleven w Danii. Mule to bornholmska nazwa dla alk, które są morskimi ptakami i z wyglądu przypominają małego pingwina. Alki rozmnażają się na Mulekleven, podobnie jak kilka innych gatunków mew czy ptaków skalnych.

Sensacją ornitologiczną jest sokół, który powrócił jako ptak lęgowy na Bornholm w 2004 roku.

Rezerwat Slotslyngen na Bornholmie
Bornholm Rezerwat Slotslyngen
Rezerwat Slotslyngen

DOJAZD

Trasa rowerowa Rønne-Allinge lub Slotslyngen-Almindingen

Autobusem: Linia nr 2 i 10 Rønne-Hammershus

Outdoor with VisitBornholm

Nasi Partnerzy

Ta strona używa ciasteczek, aby mogła działać lepiej. Akceptuję
Facebook
Instagram