Ertholmene (Christiansø) • 18 km od Bornholmu • archipelag • fortyfikacje • przyroda
Ertholmene, znane też jako Christiansø, to najbardziej na wschód wysunięty punkt Danii i jedno z najbardziej wyjątkowych miejsc w regionie Bornholmu. Archipelag leży ok. 18 km na północny wschód od Bornholmu i składa się z wysp Christiansø, Frederiksø oraz Græsholm. Poniżej znajdziesz zwięzły opis, historię, klimat wysp oraz informacje o rezerwacie ptaków.
Ertholmene to niewielki archipelag o powierzchni ok. 39 hektarów, ale o ogromnym znaczeniu kulturowym i przyrodniczym. Największa z wysp, Christiansø, zachwyca klimatem osady rybackiej otoczonej fortyfikacjami. Frederiksø jest mniejsza, spokojniejsza i bardzo „kameralna”, a Græsholm to wyspa-rezerwat ptaków.
Wyspy są własnością państwa i zarządzane przez duńskie ministerstwo obrony. Główne źródła utrzymania to rybołówstwo i turystyka. Co roku Ertholmene odwiedzają dziesiątki tysięcy turystów — najczęściej w ramach jednodniowej wycieczki z Bornholmu.
To także popularny kierunek dla żeglarzy: czyste wody, skaliste brzegi i wyjątkowy klimat „końca świata” robią wrażenie, nawet jeśli spędzasz tu tylko kilka godzin.
Historia Ertholmene sięga średniowiecza — już wtedy rybacy z Bornholmu wykorzystywali wyspy jako tymczasowe schronienie. Prawdziwy przełom przyniosły jednak konflikty duńsko-szwedzkie na przełomie XVII i XVIII wieku, gdy archipelag zyskał stałych mieszkańców i znaczenie militarne.
W 1684 roku Dania rozpoczęła budowę fortu na wyspach Christiansø i Frederiksø, aby stworzyć strategiczną bazę morską na Bałtyku. Fort pełnił ważną rolę dla duńskiej marynarki wojennej aż do 1855 roku. Kościół na Christiansø, początkowo przeznaczony dla garnizonu, do dziś przypomina o tym okresie.
Maksymalną liczbę mieszkańców odnotowano w 1810 roku — było ich 829 (w tym wielu żołnierzy). Część dawnych budynków wojskowych służy dziś mieszkańcom, a część bywa wynajmowana turystom w sezonie. Ertholmene zachowało swój wyjątkowy wygląd przez ponad 300 lat — granitowe mury, działa skierowane ku morzu i spójna zabudowa tworzą klimat miejsca, które „zatrzymało czas”.
Store Tårn od ponad 200 lat pełni funkcję latarni morskiej, a okrągła wieża na Frederiksø, Lille Tårn, działa jako muzeum z pamiątkami i historiami związanymi z wyspami.
Ertholmene ma w sobie coś, co od dawna przyciąga artystów — zwłaszcza malarzy. Surowa uroda, kamień, morze i światło sprawiają, że wyspy są świetnym miejscem do obserwacji i tworzenia. Do dziś niewielka grupa artystów mieszka tu na stałe.
Archipelag jest częścią rezerwatu przyrody, a jego unikalny charakter jest ściśle chroniony. Dzięki temu wyspy zachowały autentyczność: ingerencja w wygląd zabudowy i krajobrazu jest ograniczona, a nawet elementy nowoczesnej infrastruktury są dyskretnie ukrywane, aby nie psuć „historycznego kadru”.
To miejsce idealne na spokojny spacer, obserwacje ptaków i „reset” od dużych kurortów — zwłaszcza poza szczytem sezonu.
Græsholm to niezamieszkana wyspa archipelagu i ważny rezerwat ornitologiczny. W czasie budowy fortecy w 1684 roku, gdy wśród pracowników szerzyła się dżuma, zmarłych pochowano na tzw. Cmentarzu Zadżumionych na Græsholm.
Dziś wyspa pełni kluczową rolę w ochronie ptaków. To jedno z najważniejszych miejsc lęgowych w regionie — w sezonie gniazdują tu m.in. liczne mewy, a na trasach migracyjnych przez Bałtyk pojawiają się ogromne ilości ptaków wędrownych, które zatrzymują się na odpoczynek.
Græsholm jest zamknięta dla zwiedzających — właśnie po to, aby chronić jej unikalną faunę i florę. Dzięki temu ptaki mają tu spokój i bezpieczne warunki lęgowe.
To mały archipelag (Christiansø, Frederiksø i Græsholm) położony ok. 18 km na północny wschód od Bornholmu.
Nie. Græsholm jest zamknięta dla zwiedzających, aby chronić rezerwat ptaków i przyrodę.
Najczęściej jest to wycieczka jednodniowa z Bornholmu. Warto zarezerwować czas na spokojny spacer i zwiedzanie muzeum/fortyfikacji.
Fortyfikacje, klimat „małego miasteczka”, widoki na morze, Store Tårn (latarnia) oraz historia duńskiej bazy morskiej.
Chcesz zaplanować dzień: Bornholm + wycieczka na Ertholmene? Napisz do nas — pomożemy dopasować plan i podpowiemy, co połączyć w okolicy.