CORONA / COVID-19 INFO: You can find all specific important information on this topic HERE

GASTRONOMIA BORNHOLMU

Jeżeli wybieramy się na Bornholm w poszukiwaniu kulinarnych przysmaków, to dobrze trafiliśmy. Oczywistą rzeczą do zrobienia jest znalezienie tego, co lubimy najbardziej - a jest z czego wybierać: np. świeżo wędzony śledź jedzony w wędzarni, lokalne piwo, kawałek wyśmienitej domowej czekolady czy pyszne lody. Gastronomia Bornholmu jest czymś wyjątkowym.

Lokalni producenci żywności wytwarzają swoje produkty z wielkim zaangażowaniem i troską, ale na wyspę przybywają nowi przedsiębiorcy, aby wytwarzać własne produkty spożywcze. Lokalna społeczność przedsiębiorców oraz Bornholmskie Centrum Biznesu również pomaga tam, gdzie tylko może, służą zarówno poradą, jak i przydatnymi wskazówkami.

Śledź z Bornholmu

Śledź z Bornholmu

Bornholm od średniowiecza słynie z jedzenia. To tutaj zaczęła się przygoda śledzia Bornholmskiego.Jeszcze100 lat temu co roku jesienią wzdłuż wybrzeży Bornholmu przybywały na tarło miliony śledzi. Połowy odbywały się od sierpnia do początku października, gdyż takie było wtedy prawo. Z biegiem czasu kupcy, rybacy i robotnicy z całego świata zaczęli przybywać na wyspę, aby zdobyć dla siebie część tego bogactwa. Nawet miejscowi rolnicy opuszczali swoje gospodarstwa, aby skorzystać z sezonowego połowu śledzi i zgromadzić zapasy na zimę.

Stoiska i szopy robocze były masowo ustawiane, a złowione śledzie- solone, sprzedawane i ładowane na pokład statków handlowych. Rybacy wypływali wieczorem małymi łodziami, rano następował wyładunek i przygotowywanie, następnie sprzedaż i po południu wysyłka transportu śledzi. Były wysyłane do różnych miejsc w pozostałych częściach Europy, gdzie odsprzedawano je z dobrym zyskiem. Była to bardzo gorączkowa pora roku - ale też dość opłacalna, ponieważ solony śledź był bardzo poszukiwanym towarem na południu, gdzie w okresie Wielkiego Postu nie wolno było jeść mięsa. Po reformacji w 1536 r. zniesiono post i prawie wstrzymano eksport śledzia. Jednak połów śledzia trwał nadal - gdyż był ważnym źródłem pożywienia.

Około 100 lat temu zwykli ludzie spożywali śledzie dwa razy dziennie, jadano je bezpośrednio z beczki, często z głową, skórą i kośćmi. Prawdopodobnie z tego okresu pochodzi regionalna potrawa Bornholmu: smażony śledź. Prawdę mówiąc, jest to danie, które podając osobom, które wcześniej go nie próbowały, mogą być dość zaskoczone jego smakiem. Jest to solony filet śledziowy, który został trochę rozmiękczony, obtoczony w mące żytniej i smażony na maśle. Podawany jest z marynowanymi burakami, chlebem żytnim, dużą ilością miękkiej cebuli i musztardą, a do tego obowiązkowo piwo lub sznaps.

Do dziś zachowały się ślady tego okresu, wystarczy przejść się z Hullehavn w Svaneke w kierunku Årsdale, gdzie nadal można zobaczyć pozostałości małych portów i szop rybaków.

Gastronomia na Bornholmie
Export wędzonego śledzia

Export wędzonego śledzia

Najwcześniejsze informacje o eksporcie wędzonego śledzia przez rybaków z Bornholmu pochodzą z XVII wieku, jednak w latach 70. i 80. XIX wieku rozpoczęto większą, systematyczną produkcję. Do dziś na wyspie zachowało się tylko kilka oryginalnych wędzarni oraz staromodny sposób ich przygotowania.

W przeszłości śledzie łowiono lokalnie, ale po tym, jak największymi nabywcami śledzia stali się turyści, ludzie zaczęli kupować śledzie w innych częściach kraju., gdyż śledzie z pozostałych wód duńskich są na ogół większe niż na Bornholmie, więc konsumenci uważają, że kupują więcej za mniej pieniędzy i że mały śledź z Bornholmu to większy przysmak.

Konkurs szefów kuchni Słońce nad Gudhjem

Na Bornholmie można wziąć udział w konkursie szefa kuchni „Słońce nad Gudhjem”, który odbywa się pod koniec czerwca w porcie w Gudhjem na Bornholmie i jest pojedynkiem światowej klasy szefów kuchni, rywalizujących między sobą o najsmaczniejsze danie z produktów Bornholmu.

Konkurs szefów kuchni Słońce nad Gudhjem
Produkty Bornholmu

Produkty Bornholmu

Z początkiem lat dziewięćdziesiątych rozpoczęła się „nowa” przygoda z jedzeniem na Bornholmie, w ogrodach i na drzewach znajdziemy najbardziej egzotyczne owoce w Danii, w tym figi i morwy, które korzystają z ciepła skał. Bornholmscy rolnicy dostarczają produkty do wysublimowanych doznań kulinarnych, które kucharze z bliska i daleka wykorzystują w swoich daniach.

Firmy na Bornholmie produkują nagradzane sery, produkty mięsne, czekoladę, lody, olej rzepakowy, mąkę, pieczywo, ciastka i wiele, wiele więcej.

Mięso i produkty mięsne z Bornholmu

Na Bornholmie można skosztować mięsa pochodzącego z ekologicznego wychowu bydła pochodzącego od rasy Dexter i Scottish Highland, wypasanych w rezerwatach przyrody w Ekkodalen, Klintebakken, NaturBornholm, Hammerknuden i innych, z uwagi na to, aby zachować naturalny krajobraz wyspy. Zimą bydło karmione jest głównie sianem i kiszonką oraz trawą i ziołami z czystych terenów, co daje wysokiej jakości smaczne mięso.


Owce i jagnięta z Bornholmu

Największe na Bornholmie stado owiec liczące ok. 600 sztuk mieszka w rezerwacie przyrody na obrzeżach średniowiecznej fortecy Hammershus. Również owce i jagnięta dbają o przyrodę Bornholmu, ponieważ pasą się na obszarach, które w innym przypadku musiałyby być utrzymywane ręcznie lub maszynowo. Gdy jagnięta nie są wypasane, są karmione mieszankami traw bogatych w składniki odżywcze, co pomaga zapewnić wysoką jakość mięsa i smak.

Mięso i produkty mięsne z Bornholmu
Produkty mleczne z Bornholmu

Produkty mleczne z Bornholmu

Mleczarnia na Bornholmie to jedna z firm spożywczych na wyspie, która dzięki licznym nagrodom za ser Danablu pomogła w zwróceniu uwagi na wysokiej jakości żywność z Bornholmu. Mleko dla słynnego sera pochodzi od krów z Bornholmu, które pasą się na ekologicznych łąkach przez całe lato. Również słone morskie powietrze wpływa na smak mleka, z którego produkowany jest tej wysokiej jakości ser.

Bornholmska mleczarnia Andels jest niezależną mleczarnią należącą do producentów mleka na Bornholmie. Mleczarnia powstała w 1950 roku i od 1970 roku jest jedyną mleczarnią na wyspie. 44 dostawców produktów mleczarskich produkuje codziennie mleko, z którego powstaje mleko pasteryzowane, masło, produkty kwaśne i ser, który jest sprzedawany zarówno lokalnie, jak i za granicą.

Jako jedynemu producentowi serów, mleczarni w Klemensker udało się trzykrotnie zdobyć tytuł „World Cheese Champion” w Wisconsin w latach 1980, 1988 i 2014. Żaden inny producent serów na świecie nie zdobył tej nagrody trzykrotnie. Kolejną nagrodą zdobytą przez mleczarnię była Krajowa Wystawa Mleczarni w 2011 roku, gdzie otrzymała ona honorową nagrodę i złoty medal za ser 60+ Danablu.

Ser kozi z Lykkelund Gedemejeri

Dość nowa mleczarnia, która się pojawiła, to mała Lykkelund Gedemejeri niedaleko Østerlars. Lene Schrøder i Lene Mortensen mają 48 kóz, które produkują około 25 000 litrów mleka rocznie.

Produkują one różne kozie sery, które można kupić w sklepie na farmie.

Ser kozi z Lykkelund Gedemejeri

Jakość produktów z Bornholmu

Ostatecznie nie ma prawie żadnych ograniczeń co do tego, co lokalnie produkuje się na tej małej wyspie. Znajdziemy tu liczne browary, wysokiej jakości piekarnie i lodziarnie, jest też sporo bardzo dobrych restauracji  oraz wiele innych miejsc, gdzie można spróbować lokalnych produktów.

Rok 2016 był rokiem, w którym Bornholmska restauracja Kadeau otrzymała swoją pierwszą gwiazdkę Michelin. Oddział restauracji w Kopenhadze swoją pierwszą gwiazdkę otrzymał już w 2013 roku, a pięć lat później, w 2018 roku otrzymała drugą gwiazdkę i zachowuje je obie do dziś. W 2020 roku nowo otwarta restauracja Det Røde Pakhus w Rønne otrzymała nagrodę Michelin Plate Award – może nie jest to gwiazdka Michelin, ale mimo to nagroda ta pozwala zaistnieć w przewodniku po restauracjach godnych polecenia.

kadeu
Kadeau Bornholm

Regionalne Produkty Bornholmu

Landrynki - Na rynku w Svaneke, w mającym ponad 200 lat tradycyjnym domu kupieckim, funkcjonuje najsłynniejsza fabryka landrynek - Svaneke Bolcher.

Czekolada - w Snogebaek, Svaneke, Gudhjem  czy w Ronne znajdują się producenci czekoladowych smakowitości idealnych dla smakoszy słodkości, w tych miejscowościach możemy się zatrzymać, aby spróbować ręcznie robionych czekolad, nadziewanych pralinek i śmietankowych pianek oblanych czekoladą.

Karmelki - w centrum Gudhjem, w stojącym od 1879 roku budynku hotelu Jantzens znajduje się pierwsza w Danii fabryka karmelków.

Wino - w okolicy Pedersker znajduje się winnica produkująca wino gronowe, owocowe i od 2005 roku również whisky, a posiadając 2,9 ha winorośli jest jedną z największych w Danii winnic.

Piwo - odwiedzając najsłynniejszy na Bornholmie browar w Svaneke zobaczymy, jak w 1000 litrowej kadzi woda, chmiel i słód zamieniają się w smakowite piwo. W 2000 roku, po 45-letniej przerwie, browar w Svaneke wznowił swoją produkcję. Dziś w browarze produkuje się wiele rodzajów piwa.

Akvavit - w Nexø, nieopodal portu, znajduje się Bornholmske Spritfabrik. gdzie jest produkowana od 1994 roku wyborna wódka bornholmska akvavit. Powstaje w kilku odmianach - gorzka, ziołowa oraz tradycyjna bornholmska miodowa "honningsyp" czyli wódka z płynnym miodem.

Lody - w miejscowości Svaneke znajdziemy smakowite lody o różnych smakach, w tym owocowe z korzeniem lukrecji oraz o smaku piwa czy słynnego bornholmskiego sera Danablu. Powstają one tylko i wyłącznie z ekologicznych produktów, bez sztucznych dodatków smakowych.
Również w Gudhjem czy Allinge mamy okazję spróbować lodów lokalnej produkcji, które są wytwarzane tylko i wyłącznie z lokalnych surowców, oczywiście są to produkty ekologiczne i bez jakiejkolwiek chemii. 

Makaron - produkowany jest z pszenicy durum, bogatej w białko. Jest to makaron tak wysokiej jakości, że kiedy właścicielka podała go turyńczykom do degustacji podczas targów „Slow food”, byli oni bardzo zachwyceni jego smakiem i jakością.

Musztarda - Bornholmersennep m.in. jest produkowany z wody, gorczycy, soli, cukru i szeregu bardzo specjalnych przypraw - reszta pozostaje tajemnicą.
Aby nadążyć za popytem, ​​zrezygnowano ze starej tradycji ręcznego dotykania musztardy. Dziś ten proces pracy odbywa się w dużym stalowym zbiorniku, ale poza mieszalnikiem wszystko odbywa się według starych przepisów. Wszystkie składniki są odmierzane ręcznie i tylko kilku zaufanych pracowników wie, jakie składniki są używane do produkcji musztardy.
 

Degustacja Bornholmskich Potraw

Restauracje opatrzone szyldem „Regional madkultur Bornholm” to z pewnością obiekty, które podają lokalne dania bornholmskie. Dawne dania bornholmskie można też posmakować w Erichsens Gård – muzeum w domu mieszczańskim i ogrodzie rodziny Erichsen w Rønne na Laksegade 7, gdzie odbywają się codzienne pokazy oraz degustacje dawnych potraw bornholmskich, a także pieczywa i konfitur, przyrządzanych na miejscu przy użyciu dawnych metod.

Degustacja bornholmskich potraw

Przysmaki Bornholmu

Na szczęście nie tylko mieszkańcy Bornholmu odkryli wysoką jakość produktów Bornholmu - przysmaki z wyspy są również towarem eksportowym. Ale nie ma się co martwić, tych smakowitości wystarczy dla wszystkich, odwiedzających Bornholm. Skromne rozmiary Bornholmu pozwalają skosztować tych wszystkich przysmaków podczas wizyty na wyspie. Jednocześnie wielkość wyspy ułatwia znalezienie miejsc i osób, gdzie lokalne surowce są uprawiane, przetwarzane i sprzedawane.

Większość ludzi ma tak wielkie poczucie dobrej jakości, jaką oferują lokalni producenci żywności na Bornholmie, że robią wszystko, co w ich mocy, aby mieć jak najwięcej lokalnych produktów. Chcąc poznać niektóre z lokalnych produktów, możemy je znaleźć w większości supermarketów na wyspie, które posiadają ich szeroki wybór. Jednak fajniej jest wiedzieć, gdzie możemy odwiedzić producentów i znaleźć swoje ulubione produkty i smaki na Bornholmie.

Reklama Bornholms Museum

Nasi Partnerzy

Ta strona używa ciasteczek, aby mogła działać lepiej. Akceptuję
Facebook
Instagram